In lụa là gì? Ưu nhược điểm của kỹ thuật in lụa và ứng dụng
In lụa là một trong những kỹ thuật in ấn phổ biến hiện nay. Nhờ những ưu điểm riêng, kỹ thuật này ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống. Trong bài viết dưới đây, In Quan Triều sẽ cùng bạn tìm hiểu in lụa là gì, những ưu điểm và hạn chế của kỹ thuật này, cũng như quy trình in lụa được thực hiện chi tiết ra sao.
In lụa là gì?
In lụa là kỹ thuật in sử dụng khuôn in. Khuôn in có nhiệm vụ định vị hình in, sau đó người thợ dùng thanh gạt để tán đều mực lên bề mặt sản phẩm thông qua tấm lưới in.
Kỹ thuật này được gọi là in lụa vì ban đầu, tơ lụa được dùng làm lớp ngăn cách giữa vật liệu cần in và mực in. Về sau, khi kỹ thuật phát triển hơn, tơ lụa được thay bằng vải bông, vải sợi hoặc lưới kim loại.
Vật liệu được in cũng là vải hoặc các chất liệu mềm khác. Tuy nhiên, hiện nay kỹ thuật này còn được áp dụng cho nhiều hình thức và chất liệu hơn, chẳng hạn in trên thủy tinh, gỗ, giấy, túi nilon, hoặc in họa tiết lên gạch men, gạch ốp lát…
Đặc điểm của in lụa
In lụa thường được ví như một “bàn tay phép thuật” bởi khả năng biến hóa linh hoạt trên mọi loại bề mặt: từ mỏng như giấy đến dày như gỗ, từ cứng như kim loại đến dẻo như cao su, hay cồng kềnh và nặng như đá, gạch.
Kỹ thuật này có thể áp dụng lên hàng trăm chất liệu khác nhau. Bạn có thể bắt gặp in lụa trên các chất liệu quen thuộc như gỗ, giấy, nhựa, kim loại, mica…
In lụa cũng cho ra hàng trăm nghìn loại sản phẩm như quần áo, sách, thiệp, khăn, balo, thùng đựng đồ…, với thành phẩm tinh tế và đẹp mắt.
Phân loại kỹ thuật in lụa
Kỹ thuật in lụa được chia thành nhiều loại, tùy theo cách thức thực hiện, hình dạng khuôn in hoặc phương pháp in. Cụ thể như sau:
Phân loại bằng khuôn in
Trước hết, in lụa được phân loại dựa trên khuôn in, gồm 3 loại sau:
In lụa thủ công
In lụa thủ công được thực hiện hoàn toàn bằng tay, từ khâu gạt mực lên khuôn in cho đến khâu sấy khô. Cách in này áp dụng cho các đơn hàng nhỏ lẻ, số lượng in ít.
In lụa bán tự động
In lụa bán tự động còn được gọi là in lụa cơ khí hóa một vài thao tác. Phần lớn các bước vẫn làm thủ công, nhưng có thêm một số thao tác do máy móc hiện đại đảm nhận, nhằm tăng hiệu suất làm việc, tiết kiệm thời gian và nhân công.
In lụa tự động
In lụa tự động sử dụng hoàn toàn máy móc hiện đại để in. Tất cả các công đoạn, từ căn chỉnh, gạt mực đến sấy khô, đều do máy thực hiện. Nhờ vậy, năng suất in nhanh, phù hợp với các đơn hàng số lượng lớn.
Dựa vào hình dạng của khuôn in
Theo hình dạng khuôn in, kỹ thuật in lụa gồm hai loại:
Khuôn in lưới phẳng
Khuôn in lưới phẳng có dạng tấm. Loại khuôn này thường dùng để in hình ảnh, màu sắc lên các chất liệu mềm, mỏng như giấy, vải, cao su…
Khuôn in lưới tròn
Khuôn in lưới tròn được dùng để in lên các chất liệu có đường cong như cốc, chén thủy tinh, gốm sứ…
Dựa vào phương pháp in
Nếu phân chia theo phương pháp thực hiện, in lụa gồm 3 loại sau:
In lụa trực tiếp
In lụa trực tiếp là in màu thẳng lên vật liệu cần in. Cách làm này thường chỉ áp dụng cho vật liệu có màu trắng hoặc vàng, vì những sản phẩm này không bị màu nền ảnh hưởng nên cho chất lượng in tốt và sắc nét nhất.
In lụa phá gắn
In lụa phá gắn thường dùng cho sản phẩm đã có sẵn màu nền, bởi nếu in trực tiếp lên đó thì màu sắc và đường nét sẽ bị nhòe. Kỹ thuật phá gắn giúp hình ảnh, màu sắc được in lên rõ ràng, không bị lem hay nhòe.
In lụa dự phòng
Với những sản phẩm có màu nền không thể áp dụng kỹ thuật in lụa phá gắn, người ta chuyển sang in lụa dự phòng.
Ưu nhược điểm của in lụa
Ưu điểm:
- Chi phí in thấp, vì quá trình in diễn ra nhanh và không cần đầu tư quá nhiều máy móc hiện đại, tân tiến.
- Dễ dàng in hình ảnh lên nhiều chất liệu khác nhau với chất lượng tốt, sắc nét, không lem màu, như gỗ, giấy, vải, gốm sứ, thủy tinh, cao su, nhựa…
- Đa dạng màu sắc, có thể lựa chọn màu theo ý muốn.
Nhược điểm:
- Mỗi màu cần in phải dùng một khuôn in riêng, nên tốn nhiều thời gian in.
- Với số lượng in ít, nếu yêu cầu in nhiều màu thì chi phí sẽ cao.
- Hình in dễ bị đứt gãy trong quá trình thực hiện hoặc sau khi hoàn thành, nếu chất lượng mực không đạt chuẩn.
- Nếu in bị lem hoặc nhòe màu thì rất khó tẩy giặt sạch, vì mực bám rất chắc.
- Mỗi lần in đều cần có bản phim lụa, nên phải có file thiết kế, file vector, và việc này mất nhiều thời gian.
- Hầu hết sản phẩm in lụa là màu đơn sắc, vì kỹ thuật này khó in được những hình có sự chuyển màu.
- In lụa tốn nhiều thời gian và công sức nên không thể lấy ngay mà cần chờ. Vì vậy, kỹ thuật này chỉ phù hợp với các đơn hàng số lượng ít.
Nguyên lý của in lụa
Nguyên lý của in lụa là thấm mực. Mực in được cho vào lòng khung làm bằng hợp kim hoặc gỗ, sau đó dùng lưỡi dao cao su gạt qua. Áp lực từ dao giúp mực thấm qua lưới in, tạo thành hình in trên vật liệu đã được chuẩn bị sẵn. Ban đầu, in lụa được làm hoàn toàn thủ công, nhưng hiện nay đã được hiện đại hóa bằng máy móc để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Kỹ thuật in lụa áp dụng được trên nhiều chất liệu như vải, gỗ, giấy, thủy tinh, gốm sứ, gạch men, nilon… Thành phẩm in lụa thường phù hợp với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh tế, đẹp mắt hoặc một số loại hàng tiêu dùng đặc biệt.
Quy trình in lụa chi tiết
Quy trình in lụa gồm 6 bước như sau:
Bước 1: Chuẩn bị khung in và pha keo. Khung in làm từ gỗ hoặc hợp kim nhôm, có nhiều hình dạng khác nhau; loại khung chữ nhật được dùng phổ biến nhất.
Bước 2: Chụp bản.
Bước 3: Pha mực. Mực in cần được chuẩn bị từ trước và phải phù hợp với chất liệu in.
Bước 4: Tiến hành in thử và canh tay kê.
Cho mực lên máng quét lưới, quét đều hai mặt rồi sấy khô. Sau đó dán phim lên mặt ngoài của lưới in và dùng băng dính cố định bốn góc.
Tiếp theo, lấy tấm kính ép vào phim và lưới, đem phơi dưới nắng hoặc dùng máy phơi trong 3 phút, rồi kiểm tra lại chất lượng sản phẩm.
Bước 5: Sau khi sản phẩm ở bước 4 đạt yêu cầu, tiến hành in hàng loạt.
Bước 6: Gỡ phim ra khỏi khung. Rửa khung và phơi thật khô để dùng cho lần in sau.
Ứng dụng của in lụa
Ngày nay, in lụa được ứng dụng rất phổ biến và sản phẩm của kỹ thuật này xuất hiện ở khắp nơi. Cụ thể:
- In thiệp cưới, in áo, túi vải, túi nilon, biểu mẫu giấy tờ với số lượng ít.
- In trên nhiều chất liệu khác như thùng, bao bì, chai lọ, mạch điện tử, kim loại, nhựa, gạch, đá…
- Được dùng như một phương pháp bổ sung sau khi in, chẳng hạn phủ UV cục bộ, làm thẻ cào…
Địa chỉ tư vấn giải pháp in uy tín tại TP.HCM
Kỹ thuật in lụa hiện được sử dụng rộng rãi nên có khá nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ in ấn. Khi cần chọn giải pháp in phù hợp cho sản phẩm của mình, bạn có thể liên hệ In Quan Triều để được tư vấn.
In Quan Triều có hơn 10 năm kinh nghiệm trong ngành in ấn, sử dụng công nghệ in UV và Eco-solvent từ Nhật Bản, Hàn Quốc. Chúng tôi in UV được trên mọi chất liệu, in khổ lớn 6m8 không cần ghép nối, giao hàng nhanh trong TP.HCM và miễn phí ship nội thành.
Bạn có thể liên hệ trực tiếp qua hotline 0906.761.976 hoặc email cskh@inquantrieu.com, hoặc đến địa chỉ 8 Phan Huy Chú, Phường Chợ Lớn, TP.HCM (giờ làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 17:30) để được hỗ trợ.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ in lụa là gì, cùng các đặc điểm, quy trình và ứng dụng của kỹ thuật này. Trân trọng!
